เมื่อผมอายุประมาณ 9-10 ขวบได้ย้ายไปอยู่บ้านพี่สาวซอย 9 ล่าง เมื่อก่อนคือซอย "นิลประพันธ์" ทุกๆซอยจะมีชื่อประจำ บ้านพี่สาวจะอยู่ใกล้แม่นํ้าโขง เมื่อก่อนคนเชียงคานจะมีความผูกพันธ์กับแม่นํ้าโขงมาก เช่นอาบนํ้า ซักผ้า จับปลา รวมถึงพิธีกรรมและประเพณีต่างๆ...ฯลฯ

ผมตื่นตากับนํ้าโขงเมื่อได้ิอยู่ใกล้โดยฉะเพราะวันเสาร์อาทิตย์ช่วงหน้าแล้งนํ้าลดนํ้าจะใสมาก ผมจะไปอาบนํ้าโขงตั้งแต่ 10 โมงเช้า มีว่ายนํ้าไล่จับกัน เล่นโคลนตม ทำสไลดอร์ริมตะลิ่ง โดดนํ้า นั่งห่วงยางรถยนต์ล่องตามนํ้าโขงจากบ้านเหนือสู่บ้านใต้ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร พอถึงท่านํ้า"วัดท่าคก" ห่วงยางจะวนอยู่ที่นี่ของมันเองจะไม่ไปไหน(แปลกแต่จริง) ทั้งอาบทั้งเล่นจนถึงเวลาประมาณ 5 โมงเย็นก็จะกลับบ้าน

ที่ประทับใจที่สุดก็เมื่อการประปาเชียงคานประกาศเครื่องสูบนํ้าพังจำเป็นต้องซ่อมหลายวัน เท่านั้นแหละตอนเย็นผู้คนก็จะลงไปอาบนํ้าโขงกันหมด คนเยอะมากๆเท่าที่เคยเห็น คนที่ไม่เคยเห็นอาบนํ้าโขงมาก่อนก็มาอาบกัน

มีวันหนึ่งพี่สาวเตือนห้ามไม่ให้ไปอาบนํ้าโขงนานๆ เหตุผลเพราะมีเด็กจมนํ้าตายเพราะเงือกจะกินเมื่องมศพขึ้นมาศพจะเหลืองซูบผิดปกติ เงือกในที่นี้หมายถึงพยานาค

มีอยู่วันวันหนึ่งเวลาพลบคํ่าช่วงนํ้าขึ้นเต็มฝั่งกำลังอาบนํ้าโขงอยู่มีเพื่อนบ้านรุ่นพี่สองคนเรียกให้ผมขึ้นจากนํ้าแล้วชี้ให้ผมดูเงือกกลางนํ้าโขงผมก็เหลียวดูแต่ไม่เห็นอะไรแล้วคนอื่นๆที่อาบนํ้าอยู่แถวนั้นก็พลอยตกใจไปด้วย ทุกคนรีบขึ้นจากนํ้าวิงกลับบ้านกันหมด ผมคิดว่าเรื่องนี้คงจะจริงที่พี่เพื่อนบ้านรุ่นพี่ชี้ให้ดูเงือก เพราะเพราะต่อมาพี่เขาเป็นถึงประทานนักเรียนของโรงเรียนเชียงคาน และพี่ชายคนโตผมเคยเล่าให้ฟังว่าตอนท่านเด็กๆเคยไปดูเงือกออกลูกในบ่อนํ้าในวัด มีหลายคนมองลงไปในบ่อนํ้าจเห็นเงือกและนํ้าเป็นมันๆ และจากนั้นต่อมาบ่อนํ้านี้ก็ปิดตาย

และมีอีกวันหนึ่งกำลังนั่งเรียนหนังสือในห้องเรียนอยู่ดีๆก็มีเสียงและแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินถล่ม เสียงดังมากๆ พอมองไปทางภูหมอนนี่แหละใกล้แก่งคุดคู้ เห็นดินสีแดงถล่มจากยอดเขาเป็นรอยยาวลงไปเกือบครึ่งเขา ต่อมาข่าวออกมาว่า เงือกได้ไถลลงจากยอดเขา จึงทำให้ดินถล่ม เกิดในหน้าแล้งไม่ใช่หน้าฝน
พอถึงครบรอบวันนมัสการรอยพระพุทธบาทภูควายเงินบ้านผาแบ่น เจ้าพ่อ(ร่างทรงผีปู่ย่า)พร้อมด้วยชาวบ้านจำนวนหนึ่ง หนึ่งในนั้นมีพี่ชายผมร่วมไปด้วยด้วย ขึ้นไปสำรวจรอยเงือกกัน พี่ชายผมเล่าให้ฟังว่าเจ้าพ่อว่าเป็นรอยของเงือก

จะกล่าวถึงเจ้าพ่อในที่นี้คือร่างทรงผีปู่ย่านี่แหละ บ้านพี่สาวผมอยู่ใกล้บ้านของเจ้าพ่อ ผมเคยเห็นและเข้าไปดูในบ้านเจ้าพ่อ เจ้าพ่อเป็นผู้หญิงวัยแก่ ผู้ที่จะเป็นเจ้าพ่อได้นั้นต้องเป็นคนดีและมีบุญเท่านั้น ผีปู่ย่าจะเข้าทรงช่วงวันสำคัญทางศาสนา เช่นประเพณีไล่ผี เจ้าพ่อจะถือดาบทั้งเดินทั้งรำดาบไหล่วิญญานร้ายรอบๆหมู่บ้าน และยังมีอีกหลายๆพิธีกรรมและประเพณีต่างๆที่ชาวเชียงคานถือและปฏิบัติอย่างเคร่งคัดตลอดมาหลายชั่วอายุคนและตลอดไป
